Symposium Sterke staaltjes

Op vrijdag 21 november vond in Museum De Lakenhal in Textielstad Leiden het jaarlijkse symposium van de Textielcommissie plaats. Met het thema Geweven waarde werd de blijvende waarde van textielwerk – met weven als casus – in lezingen, hands-on workshops en een tentoonstelling vanuit verschillende perspectieven belicht.
De bijbehorende publicatie Studies in Textiel verschijnt in de zomer van 2026.

De dag werd geopend door Gillian Vogelsang-Eastwood, textielarcheoloog en directeur van het Textile Research Centre (TRC) in Leiden. In een gepassioneerd pleidooi met voorbeelden uit de collectie en met verhalen over haar persoonlijke ontwikkeling tot expert sprak zij over de universele betekenis van textiel en het belang van conserveren en onderzoek. Met een aanstaande verhuizing en spannende plannen wacht het TRC een veelbelovende toekomst.

Kunsthistoricus Mirjam Deckers is recent gepromoveerd over de werkplaatsen van Bauhaus weefster Gunta Stölzl en is tevens bestuurslid van de Textielcommissie. Ze legde in haar lezing verbanden naar huidige ‘workshops’ en textiele ‘communities’. In de vroege Bauhausweverij in Weimar waren een nieuw concept en werkwijze over de rol van geweven textiel in het interieur ontstaan. Baanbrekend hierin – en intussen iconisch – waren de handmatige innovatie in het materiaalgebruik en de het proces ondersteunende, actieve samenwerking in de werkplaatsen.

Monika Auch, kunstenaar, onderzoeker en auteur is opgeleid door 2e generatie Bauhaus docenten, d.w.z. studentes van de drie Bauhaus weefsters die zich in Nederland vestigden. Ze gaf commentaar op recente ontwikkelingen en de hype rond textiel vanuit haar eigen praktijk en de uitwisseling met collega’s tijdens residenties en symposia. Ze ziet weven als een zeer diverse, zich steeds vernieuwende discipline. Met zowel nieuwe ’game-changers’ zoals de Jacquard TC2 machine als ook herontdekte ambachtelijke vormen is het een globale, artistieke en conceptuele discipline.

Het middagprogramma werd geopend door kunstenaar en voorzitter van de Textielcommissie Maaike Gottschal. In haar korte lezing verbond zij eeuwenoude textieltradities, met de abstractie van het modernisme en haar eigen weefpraktijk. Daarna konden de deelnemers kiezen uit vier keuzeprogramma’s: een rondleiding door Museum De Lakenhal door Jori Zijlmans, Nicole Roepers en Els de Baan, een rondleiding bij Stichting Leidse Deken door Mienke Simon Thomas, een workshop-lezing van Ren Ewart over naaldwerk als praktijk van repareren, helen en zorgdragen of een workshop van Maaike Gottschal over ‘draad-denken’ (filo-sofie).

 Na afloop van het symposium opende in Leiden Art Hub de tentoonstelling Geweven waarde met een feestelijke borrel. Deze tentoonstelling werd namens de Textielcommissie samengesteld door kunstenaar Maaike Gottschal en kunsthistoricus Mirjam Deckers, met steun van EST art foundation. Deelnemende kunstenaars zijn Célio Braga, Marian Bijlenga, Marije Dijkstra, Pascale Gatzen, Maaike Gottschal, duo JAS&CAL, Petra Laaper, Theo Rooden, Ellen Mary Rooijakkers en Dré Wapenaar.

Het is voor het eerst dat de Textielcommissie een tentoonstelling organiseert. Daarmee wil zij het veld van textielonderzoek en -conservatie verbinden met hedendaagse kunst- en ontwerppraktijken. Mogelijk zal de commissie ook in de toekomst tentoonstellingen organiseren. De tien geselecteerde kunstenaars onderzoeken elk in hun eigen praktijk de blijvende waarde(s) van textiel: van het belang van het handmatige maken of specifieke technieken tot de ruimtelijke en symbolische betekenis van textiel. De tentoonstelling richt zich echter in de eerste plaats op het zintuigelijk beleven van hoogstaande textielkunst, zonder één thema centraal te stellen.